16:32 ICT Thứ hai, 18/06/2018
Cao Lao, Hạ Trạch quê mình, Bốn bề phong cảnh hữu tình nước non

Trí tuệ và cảm xúc Cao Lao»Thơ Haiku

10 bài thơ haiku và lời bình (lần 5)

Chủ nhật - 24/04/2016 19:08
Giới thiệu 10 bài thơ haiku tiếp theo được sáng tác trong thời gian gần đây và lời bình luận của con em làng Cao Lao Hạ

 

 

Bài 1: Thơ Lưu Đức Trung

 

Con cá vẫy

nổi bong bóng

đóa phù dung

 

LĐT: Ngoài sân nhà tôi có xây một cái hồ thả bèo và nuôi cá cảnh. Tôi thường ra ngồi cạnh nhìn cá bơi lượn. Một hôm bị một con cá vẫy nước bắn lên mặt, bài thơ ra đời lúc đó.

 

Đinh Xuân Hảo: Đời là cõi vô thường. Như chiếc là xanh rồi sẽ lìa cành về với đất bằng những kiểu khác nhau. Như đóa cúc vàng rực rỡ một đôi ngày rồi sẽ tàn úa. Như tiếng chim thánh thót buổi sáng tinh sương rồi tan loãng trong không gian vô tận. Như bóng con cá vẫy rồi sẽ vỡ tan. Như những bon chen, tranh danh, đoạt lợi của con người rồi sẽ thành mộng ảo. Như đóa hoa phù dung sớm nở tối tàn. Như đời người rồi cũng trở về với cát bụi mà thôi!

 

Hình ảnh con cá rất gần gũi với cuộc sống thường nhật. Chẳng có gì cao sang. Con cá vẫy làm nổi bong bóng. Một hoạt động tự nhiên. Nhưng hình ảnh liên tưởng có vẻ thi vị, thanh cao hơn “đóa phù dung”. Hoa phù dung sớm nở tối tàn. Hoa phù dung trong tâm thức của nhiều người là một hình ảnh đẹp, thanh cao và mong manh.

 

Bài thơ tạo hình đơn giản nhưng giàu sức gợi. Về một quy luật của cuộc sống. Về triết lý nhà Phật “cuộc đời là cõi tạm”. Đơn giản nhưng thâm thúy. Giản dị nhưng sâu sắc, thâm trầm. Đây mới là tinh thần haiku. Là sự cô đọng, là sự sâu lắng. Là sự suy tưởng. Là gợi mở và tượng tượng vô cùng…

 

 

Bài 2: Thơ Lê Văn Viên

 

Trăng xuống sân nhà

bông quỳnh nở

gió trêu hoa.

 

Đinh Xuân Hảo: Trong không gian sống ồn ã, náo nhiệt, vội vàng, bị đóng khung bởi những tòa bê tông cốt thép ở thành phố, có nhiều người đã quên mất vẻ đẹp của nàng trăng!

 

 “Trăng rất trăng là trăng của tình duyên.” Xuân Diệu đã từng xác tín như vậy. Nhưng với một người đã “đi quá thương nhớ” nhiều năm như tác giả bài thơ này, hẳn trăng có một nét thu hút khác. Trăng cũng biết “xuống sân nhà” như một người đi tìm tri kỷ, hay đã biết nhà thơ là tri kỷ mà tìm đến!

 

Một cảnh tượng rất nên thơ, rất thi vị, có vẻ động nhưng thực ra là tĩnh: “trăng xuống sân nhà”. Vì sao trăng xuống sân nhà? Vì “bông quỳnh nở”. Hoa quỳnh, một loài hoa đẹp đài các, thanh khiết chỉ nở về đêm có lẽ là cái duyên cớ để nàng trăng xuống trần gian. Trăng xuống trần gian để cho người có điều kiện ngắm hoa hay trăng cũng biết ngắm hoa? Thật là thi vị!

 

Và “gió trêu hoa” khiến cành hoa đong đưa xao động, càng thêm lung linh đẹp dưới ánh nhìn của thi nhân và nàng trăng ngà!

 

Cảnh thật huyền ảo, kỳ diệu! Những tâm hồn thơ đã tìm về cõi mộng! Những cái đẹp tìm đến nhau!

 

Và nếu cuộc đời đầy cái đẹp, cái ác sẽ không còn chốn dung thân!

Một thi nhân đã vào tuổi hạc, bỗng dưng không có tuổi vì đã để tâm hồn rung động trước vẻ kỳ thú của tự nhiên!  Thật thú vị biết bao!

 

 

Bài 3: Thơ Khe Hậu

 

Chiều

ráng, mây, gió nhẹ

xe, ngựa, nàng tiên, thuyền Bát Nhã.



LQQ: Tác giả làm bài thơ trên vào mọt buổi chiều tháng 4 khi ngồi trên sân thượng ngắm hoàng hôn.

 

Thực lòng, đọc bài thơ của Khe Hậu biết là hay nhưng không dám bình, bởi vì: ngoài việc tác giả vẽ nên một bức tranh chiều hoàng hôn tuyệt đẹp. Có "ráng" có "mây", gió nhè nhẹ. Có thuyền, có ngựa, có cả "nàng tiên"...

 

Bài thơ gợi nhớ thuở nhỏ chăn bò, cứ đến hoàng hôn bắt đầu buông, ráng mặt trời chiếu lên những đám mây tạo nên những bức tranh tuyệt đẹp để cho ta thả sức tưởng tượng. Bên cạnh tả thực đó, tác giả đã nâng tầm tư duy lên theo triết lý nhà phật ở hai từ cuối “thuyền Bát Nhã" chở đầy "trí huệ" thì thật" thông tuệ" rồi.

 

 

Bài 4: Thơ Lưu Văn Quỳnh

 

Ngắm hoa tuyết rơi

thấy mai vàng 

nẩy lộc.

 

LVQ: Hôm ấy (26/1/2016) Hà Nội rét 6 độ, tôi phôn hỏi thăm sức khỏe thầy Lưu Đức Trung. Thầy đáp : "Mình đang ở Mẫu Sơn, thuê xe lên đây xem tuyết rơi". Tôi thốt lên: Thầy ơi! Thật không?. Đùa đấy, mình đang ở Hà Nội. Rét quá, mình vừa làm được mấy bài thơ về rét tặng Quỳnh đây. Nghe thầy đọc xong mấy bài thơ về rét Hà Nội, lát sau tui cũng làm mấy câu thơ trên tặng thầy. Xin chép lại để mọi người cùng chia vui.

 

 

Bài 5: Thơ Lưu Đức Hải

 

Khúc sông quê

lũ trẻ đùa chơi

mặt trời tung tóe


LĐH: Làng Cao Lao Hạ có con sông Gianh chảy qua; có những con suối nhỏ chảy vào 2 hồ Vực Sanh và Cửa Nghè nước ngọt và mát vô cùng. Những ngày hè, buổi trưa, dòng nước trong, xanh in bóng Mặt trời rõ mồn một; lũ trẻ rất thích ngắm Mặt trời qua tấm gương nước này.

 

Và không có gì vui hơn, đáng nhớ hơn cái cảnh cả lũ ào xuống dòng nước quê, nghịch ngợm đủ trò, nước văng tung tóe, bóng mặt trời cũng vỡ theo văng cùng với các tia nước.

 

Ngẫm lại, cái vui chơi vô tư của những đứa nhỏ nhà quê mà làm vỡ nát cả mặt trời. Sự đời nhiều điều tưởng rất nhỏ nhưng có thể làm thay đổi những điều rất lớn, rất vĩ đại. 

 

 

Bài 6: Thơ Lưu Đức Hải

 

Mồng một tết

phố rỗng

thong dong đến cửa thiền.

 

LĐH: Hôm mồng một tết, đến chùa Hà, dọc theo phố Vĩnh Hồ và Thái Thịnh chỉ có lác đác vài người đi lại, các cửa hàng đóng cửa, cảm giác như là "phố rỗng".

 

Nhờ "phố rỗng", nên đi rất thong dong, chỉ hơn 10 phút là đến chùa Hà, đến với của thiền trong khi ngày thường, phố xá đông đúc phải đi mất tới 30-40 phút.

 

Ngẫm lại, cuộc sống cũng vậy, buông xả, sống thiểu dục và tri túc, làm cho mình rỗng dần, càng rỗng càng tiến nhanh đến giác ngộ, đến với cửa Phật.

 

 

Bài 7: Thơ Lê Quang Quý (cặp thơ tết)

 

Mai, Quất cưỡi xe

Lan, Đào xuống phố

Xuân theo về

 

Đào, Mai ra bãi

Quất, Lan về vườn

Xuân qua



LQQ: Hai bài là hai cảm giác đối lập nhau. Để chuẩn bị đón xuân, không khí thật nhộn nhịp, rộn ràng, "Mai, Đào, Lan, Quat, Mơ, Hồng...đều tung tăng về nhà, lên phố, đến đâu Xuân theo đến đó. Cứ như tuổi trẻ đến, thật là đẹp


Ngược lại, xuân qua đi những gì ban tặng cho xuân ai còn đoái hoài đến nữa. nhưng thôi thì đành an ủi bằng cách "Đào, Mai ... thì "ra bãi" Quât, Lan thì "về vườn" để mong sao còn có thể có ích cho xuân sau. 
Hết xuân ... là vậy. Cứ như tuổi già qua nhưng để lại nhiều lợi ích cho đời sau.

 

 

Bài 8: Thơ Nguyễn Văn Hùng

 

Lên hòn Thầy Bói

coi đá cõng nhau

tiếng chim “khó khăn khắc phục”


NVH: Còn nhớ hồi nhỏ, nghe trong dân gian lưu truyền lại câu chuyện kỳ bí: Trên hòn Thầy Bói có một khu vực Đá cõng nhau, hòn nhỏ nằm trên, hòn to nằm dưới cứ như có bàn tay ai đó sắp đặt; lạ hơn nữa là khi xáo trộn đi thì ngày mai hiện tượng Đá cõng nhau trở lại như cũ. Không biết chuyện đó có thật hay là một truyền thuyết của quê mình.
Chim Khó khăn khắc phục thuộc họ chim Cu, sống ở trong rừng, dễ thấy ở Đá Bạc, Lều Cù, Thầy Bói… trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam gọi là chim Bắt cô trói cột. Khó khăn khắc phục chỉ là tên gọi “dị bản” của loài chim này.

 

LVQ: Tui rất thích bài trên, bài thơ ngắn mà nói lên được cảnh sắc quê hương Cao Lao Hạ, những kỉ niệm khó quên của một thời chăn trâu, thả bò, lên đỉnh Thầy bói ăn sim, hái hồng leo, trái đỏ. Không biết những điều anh Hùng nói huyền thoại đá cõng nhau có ai trông thấy chưa nhưng đầu những năm sáu mươi của thế kỷ trước khi lên đỉnh Thầy bói tui chỉ thấy có hòn đả rất to. Bọn trẻ chúng tôi leo lên trên đó mà ngó về bốn hướng thấy cả một vùng đất trời, sông núi, biển cả bao la thật tuyệt vời cảnh đẹp của quê ta. Tuổi thơ thời nay làm sao có được những kỉ niệm như thế để mà yêu, mà nhớ. Cám ơn anh Hùng có bài thơ hay, đã thức dậy trong tôi bao kỷ niệm của một thời không dễ gì quên.

 

 

Bài 9: Thơ Lê Chiêu Phùng

 

Ve buồn

hạ đến

trãi vàng đồng quê


LCP: Trên con đường thẳng vừa mới bê tông hóa, chợt nghe đâu đó tiếng ve buồn ngân lên trên khóm hoa phượng sân trường sau giờ tan học. Ừ nhỉ, mùa Xuân đã qua và Hạ cũng đã đến, thế là các cô cậu học trò lại bịn rịn chia tay…

 

Bên kia, cánh đồng lúa chiêm đã nhuộm một màu vàng óng ả báo hiệu một vụ mùa bội thu của bà con làng Hạ

 

 

Bài 10: Thơ Lê Chiêu Phùng và Lê Quang Quý (cặp thơ)

 

Cầm bút 

giúp đời

lòng thảnh thơi


LQQ: Nghề báo là nghề mài bút, chăm chỉ góp nhặt từ sáng đến tối, cần cù chịu khó không quản chông gai để phản ảnh chân thực về mọi mặt của xã hội, cả mạng sáng lẫn mạng tối. Lê Chiêu Phùng đã viết rất thật về nghề cầm bút, về chính mình.


Những lần Lê Chiêu Phùng viết hay đưa tin về quê hương, về những mảnh đời khó khăn, vất vã cần được giúp đỡ, hay phản ánh được một gương người tốt việc tốt đều được xã hội đón nhận và hưởng ứng. Và như vậy không chỉ người cầm bút “lòng thảnh thơi” mà người đọc cũng vui sướng vô cùng. Chúc các nhà báo làng vượt lên tất cả và cống hiến hết mình. Xin góp với LCP mấy câu sau:

 

Mài bút

tô đời

sáng tối

 

LCP: Bài thơ của Lê Quang Quý rất ý nghĩa và sâu sắc, như một lời căn dặn không chỉ của anh mà bà con, bạn đọc gần xa đối với những người đã, đang và sẽ cầm bút...Tuy nhiên, đối với những người viết chuyên nghiệp trên những tờ báo chính thống (có pháp nhân) hẵn hoi là hoàn toàn đúng và ai cũng mong như thế. Riêng tờ báo làng ta "mục tiêu, tôn chỉ" chủ yếu đang tìm đến "sáng" còn muốn tìm đến khoảng "tối" thì báo làng chưa đủ điều kiện. Đọc bài thơ của Lê Quang Quý thấy day dứt lắm.

Tác giả bài viết: Lưu Đức Hải

Từ khóa: Lưu Đức Hải
Yêu Thơ- - 25/04/2016 16:49
Nói chi thì nói cũng phải công nhận mấy cái eng làng miềng hay thật. Lâu lâu lại có bài haiku, đọc có bài hay, có bài chưa hay (có lẽ do chưa hiểu) nhưng tinh thần cổ vũ cho dạng thơ mới này thì thế là tốt rồi.
Thầy Viên có bài hay quá. Đề nghị BBT chú thích rõ thêm tác giả và người bình. Đinh Xuân Hảo, Nguyễn Văn Hùng, Khe Hậu là ai vậy, mong BBT cho bờ tui biết với. Cám ơn mị người
lưu Quỳnh- - 27/04/2016 08:27
Bạn yêu thơ thân mến ! Rất vui mừng được bạn động viên cho anh em làng mình bước đầu tập làm thể thơ còn mới quen.
Nhân đây xin được chia vui cùng bạn yêu thơ và mọi người: Trong ĐẬC SAN XUÂN BÍNH THÂN 2016- Số báo Đặc biệt của CLB Thơ Haiku TPHCM -do thầy Lưu Đức Trung sáng lập năm 2007, trong đó có tác giả ĐINH XUÂN HẢO là giảng viên khoa Ngữ văn trường ĐH Sài gòn- đã dành cho CLB THƠ của làng ta nhiều bài viết, giới thiệu, bình thơ rất đặc sắc. Đặc biệt CLB HAIKU VIỆT TPHCM đã gửi tặng 18 cuốn ĐẶC SAN...Mong có dịp sẽ đến tay bạn đọc yêu thơ làng mình.
Lưu Quỳnh- - 30/04/2016 14:56
BÌNH THƠ HAI KU

Tay cầm vô lăng
xoay vòng đời
sinh tử
Tôi là người may mắn được biết tường tận và sớm nhát xuất xứ bài thơ trên của thầy Lưu Đức Trung.

Trong chuyến về thăm quê Quảng bình – tháng 10/ 2015, lúc trở ra đến Ninh bình phố xá đã lên đèn. Quay sang cháu Thành, thầy hỏi :
- Đường xa, đi lâu ngày lại chỉ một mình lái cháu có mệt lắm không?
- Dạ không ông ạ ! Hơn mươi năm nay cháu đã đi với thầy Quỳnh đây lên tận cao nguyên Kon tum, Đắc lắc. Xuống tận Kiên giang , Rạch giá và ra tận Phú quốc nữa kia ông ạ !
- Giỏi, mà thế là thầy trò anh còn hợp nhau cả vận mạng nữa kia đấy.
Đến nhà hàng Trâu Vàng, xe cua gấp để rẽ vào cơm tối. Tôi cứ nghe tiếng thầy lẩm nhẩm tay cầm vô lăng…xoay vòng…xoay vongf…Cơm nước xong mấy thầy trò lại lên xe tiếp tục cuộc hành trình.

Chuyện tưởng chỉ có thế. Không ngờ về đến nhà thầy hơn mười hai giờ đêm. Đến Hải dương gần hai giờ sáng. Chưa đến sáu giờ, chuông điện thoại đổ dồn. Tiếng thày Trung rất phấn chấn :
- Chào buổi sáng ! Khỏe không ? Mình rất vui có chuyến về thăm quê tuyệt vời. Hơn thế lại làm được hai bài Haiku có thể nói Xuất thần. Khi nào Ngẫu Thư viết xong sẽ xuống Hải dương tặng vợ chông Quỳnh và cháu Thành làm kỷ niệm. Giờ đọc trước để nghe qua nha :

1- Bóng trăng lấp lánh
cành quỳnh đung đưa
- hoa nở trắng đêm.

2-Tay cầm vô lăng
xoay vòng đời
sinh tử

Thế nhé. Tôi chưa kịp đáp từ, thầy cúp máy.

Giờ đây hai bài thơ -hai bức thư pháp- đã được treo ở vị trí trang trọng nhất của nhà tôi và cháu Thành. Là người kiểm lời, ít nói về mình, chắc phải tâm đắc lắm thầy mới dành từ XUẤT THẦN cho hai bài thơ đó.

Mấy thàng rồi, với kiến thức ít ỏi về thơ haiku, cố lắng tai để nghe,mở mắt mà nhìn,trải lòng ra mà cảm nhận, dần dà tôi cũng phần nào hiểu được vẻ đẹp của hai bài thơ đó. Đặc biệt bài Tay cầm vô lăng/ xoay vòng đời / sinh tử.
Bài thơ cực ngắn : chín âm tiết, ba nhịp ngắt mà ý tứ phong phú, sâu xa ,cao vút vô cùng. Trong bài từ xoay thật đặc sắc. là nhãn tự làm nên hồn cốt của thi phẩm
Xoay,quay đều là động từ. Nếu quay chỉ đơn thuần diễn tả động tác, sự thay đổi vị trí, phương hướng. Xoay ngoài ý chung đó, còn là xoay xở, xoay chuyển, đổi thay, quyết định… Sự giàu nghèo, sướng khổ, an lành, hoạn nạn. Thẩm chí cả sự mất còn sinh tử đều được dồn nén trong cái từ xoay thần tình đó.Bởi vậy không ít lần cháu Thành – lái xe, tâm sự : Mỗi bận chuẩn bị ra xe, ngước nhìn bức thư pháp ông Trung tặng, con như thấy ánh mắt hiền từ, giọng nói ấm áp, thân tình đang dõi theo, động viên,nhắc nhở nhẹ nhàng bằng thơ mà vô cùng thấm thía.
Có thể nói lấp lánh sau từ xoay ấy là vể đẹp tâm hồn, trí tuệ của một hiền nhân, một thi nhân và cả một triết nhân thực thụ.
Không là hiền nhân – con người đức độ , giàu lòng yêu thương, đồng càm với những người lao động bình thường không thể có sự quên đi cảnh ngộ tuổi cao, sức yếu, đường xa…của mình để cảm thông, chia sẻ, trân trọng những công việc của người lao động bình thường tay cầm vô lăng với tấm lòng nhân hậu đến thế.
Không là thi nhân – người giỏi thơ văn, chỉ một thoáng bất chợt việc cháu tài tay cầm vô lăng bẻ lái vào cua mà sinh tình, nảy tứ, chọn từ để rồi xuất thần một thi phẩm tuyệt vời như thế.
Rồi từ một động tác vào cua chuyển hướng của việc làm cụ thể mà liên tưởng đến quy luật vòng quay sinh lão bệnh tử của cõi đời nhân thế. Đó chẳng phải là cái tầm sâu rộng của một triết gia ?

Cũng như tác giả Vô danh nào đó từ trên giường bệnh ở nước Anh xa xôi đã viết lời bình bài thơ “Mảnh ngói rơi” của thầy :‘ Tôi chỉ muốn lấy chút hơi nóng tiếp cho mặt trời, mượn vài giọt nước mà làm đầy đại hải, lấy cái chân kiến mà che lấp chân voi…”. Bởi kính yêu thầy, tâm đắc với thơ thầy mà tôi cũng mạnh tay, bạo phổi mạo muội đề mấy dòng mong được cùng bạn đọc yêu thơ sẻ chia đồng cảm.

Ngày 30/4/2016.

Lưu Văn Quỳnh
Luu Đức Trung- - 30/04/2016 16:12
Đọc được 10 bài thơ haiku lần nầy,tôi thấy thú vị.nhiều tác giả làm thơ ngày càng hay,nghệ thuật càng tiến bộ,đăc biết biết dùng nhiều từ rất đắt (nhãn tự) ví dụ "trêu hoa","phố rỗng",""đá cõng"...nhiều bài lời ngắn ý sâu.Trong thơ haiku cho phép không chấm,phẩy nhiêu. Bài anh Hùng nên bỏ phẩy sau các từ .
Lưu Đức Trung- - 30/04/2016 20:05
Xin lỗi,tôi đính chính lại bài của anh Khe Hậu không phải của anh Hùng.
1, 2, 3  Trang sau
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image