16:38 ICT Thứ sáu, 22/06/2018
Cao Lao, Hạ Trạch quê mình, Bốn bề phong cảnh hữu tình nước non

Người Cao Lao Hạ»Khoa học

Danh nhân làng Cao Lao Hạ

Thứ bảy - 23/08/2014 22:22
Các danh nhân thành đạt của làng Cao Lao Hạ được chép trong nguyên tác mộc bản Duy Tân năm thứ ba.

 

Lời Ban biên tập: Anh Lê Hồng Vệ, người Lệ Sơn, hiện đang công tác tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, là người có tình cảm rất sâu nặng với làng Cao Lao Hạ; anh đã giúp làng ta những ý kiến quý giá về giao diện, màu sắc của  trang caolaoha.com và luôn đồng hành với caolaoha.com từ lúc ra đời cho đên nay. Anh vừa gửi đến caolaoha.com các danh nhân thành đạt của làng Cao Lao Hạ được chép trong nguyên tác mộc bản Duy Tân năm thứ ba với mong muốn để độc giả Cao Lao Hạ tự hào thêm về các bậc tiên sinh của quê hương mình. Xin chân thành cám ơn Anh và trân trọng giới thiệu với bà con

 

Danh nhân làng Cao Lao Hạ

 

Trải qua 10 thế kỷ, dưới các triều đại phong kiến Việt Nam, khoa cử đã góp phần thể hiện chính sách tuyển chọn và sử dụng nhân tài. Sự hùng mạnh của một triều đại cũng tùy thuộc vào chính sách dùng người. Tính từ đời Lý Nhân Tông, khoa thi đầu tiên được tổ chức vào năm Ất Mão (1075) và đến khoa thi cuối cùng vào năm Kỷ Mùi (1919). Lịch sử khoa cử đã để lại cho chúng ta niềm tự hào về những lớp ông nghè, ông cống thuở xưa.

 

Việc học hành, thi cử gắn liền với đường hướng tiến thủ của những người đã bước chân vào cửa Khổng sân Trình, chỉ có khoa danh là con đường chính đáng, tạo cơ hội cho người có tài năng, hoài bão vươn lên thực hiện lý tưởng của Nho gia. Tuy không phải là mục đích cuối cùng, nhưng đi học đi thi, đỗ đạt để được lưu danh bảng vàng bia đá là một mốc son rất quan trọng của kẻ sĩ.


Trong khi biên soạn cuốn Quảng Bình Đăng Khoa Lục, nhóm biên soạn chúng tôi thấy các vị quan khoa của làng Cao Lao Hạ đỗ đạt khá nhiều, nên kính cẩn thống kê lại theo như nguyên tác mộc bản Duy Tân năm thứ ba để độc giả Cao Lao Hạ tự hào thêm về các bậc tiên sinh của quê hương mình.


Thành kính.

Lê Hồng Vệ

 

LƯU VĂN BÌNH


Lưu Văn Bình 劉文平sinh năm Quý Hợi (1803), người xã Cao Lao Hạ, huyện Bố Trạch (nay là huyện Bố Trạch). Năm 51 tuổi thi Hội đậu Phó bảng khoa Quý Sửu niên hiệu Tự Đức 6 (1853) đời Nguyễn Dực Tông do Lâm Duy Nghĩa và Ngụy Khắc Tuần đọc quyển, Phạm Thế Hiển và Trần Mai duyệt quyển. Làm quan đến chức Viên ngoại lang bộ Hình, sau được tặng hàm Thái phác tự khanh. Thế khoa (là cha của Lưu Đức Xứng, là ông của Lưu Trọng Kiến và Lưu Đức Tuân).


LÊ VĂN GIẢN


Lê Văn Giản 黎文簡người thôn Hạ, xã Cao Lao, huyện Bố Trạch thi Hương đậu Cử nhân Ân khoa Nhâm Dần niên hiệu Thiệu Trị 2 (1842) đời Nguyễn Hiến Tổ (Miên Tông) do Hộ bộ Tham tri Đào Trí Phú làm Chủ khảo, Lại quán Soán tu Tô Trân làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Tri huyện, sau được tặng Thị giảng. Cha con đăng khoa (là cha của Lê Mô Khải).


. LÊ KHOAN HOẰNG


Lê Khoan Hoằng 黎寬宏người thôn Hạ, xã Cao Lao, huyện Bố Trạch thi Hương đậu Cử nhân giải Á nguyên Ân khoa Nhâm Dần niên hiệu Thiệu Trị 2 (1842) đời Nguyễn Hiến Tổ (Miên Tông) do Hộ bộ Tham tri Đào Trí Phú làm Chủ khảo, Lại quán Soán tu Tô Trân làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Tri huyện.


LÊ MÔ KHẢI


Lê Mô Khải 黎模楷(có sách chép Lê Ngọc Thành). Người thôn Hạ, xã Cao Lao, huyện Bố Trạch. Thi Hương đậu Cử nhân khoa Tân Dậu niên hiệu Tự Đức 14 (1861) đời Nguyễn Dực Tông do Hình bộ Tham tri Phan Huy Vịnh làm Chủ khảo, Lại bộ biện lý Phạm Thanh làm Phó chủ khảo. Ông làm quan Biện lý luôn không quên can nghị và là người có tính chí hiếu tận trung. Sau tuẫn tiết vì lòng cố thủ. Cha con đăng khoa (là con của Lê Văn Giản).


LƯU TRỌNG KIẾN


Lưu Trọng Kiến 劉仲建(có sách chép là Lưu Vĩnh Kiến) người thôn Hạ, xã Cao Lao, huyện Bố Trạch, thi Hương đậu Cử nhân khoa Mậu Tý niên hiệu Đồng Khánh 3 (1888) đời Nguyễn Cảnh Tông do Bố chánh Hà Tĩnh Nguyễn Doãn Tựu làm Chủ khảo, Lại quán Soán tu Trịnh Quang Chiếu làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Tri huyện hầu bổ. Thế khoa (là cháu của Phó bảng Lưu Văn Bình, là điệt của Lưu Đức Xứng, là tòng thúc của Lưu Đức Tuân).


LƯU LƯỢNG


Lưu Lượng 劉亮người thôn Hạ, xã Cao Lao, huyện Bố Trạch thi Hương đậu Cử nhân khoa Đinh Dậu niên hiệu Minh Mệnh 18 (1837) đời Nguyễn Thánh Tổ do Lại bộ Tham tri Hà Quyền làm Chủ khảo, Lại bộ Biện lý Phan Thanh Giản làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Tham tri, từng phụng mệnh đi sứ nhà Thanh (Trung Quốc).

ĐẶNG VĂN THÁI


Đặng Văn Thái 鄧文泰sinh năm Tân Mùi (1811), người thôn Hạ, xã Cao Lao, huyện Bố Trạch thi Hương đỗ Cử nhân Ân khoa Tân Sửu niên hiệu Thiệu Trị 1 (1841) đời Nguyễn Hiến Tổ (Miên Tông) do Hình bộ Tham tri Bùi Ngọc Quỹ làm Chủ khảo, Lại bộ Biện lý Trương Tiến Sĩ làm Phó chủ khảo. Năm 33 tuổi thi Hội đậu Phó bảng Ân khoa Quý Mão niên hiệu Thiệu Trị 3 (1843) do Trương Đăng Quế và Phan Trọng Đạt đọc quyển, Phạm Thế Hiển và Hoàng Tế Mỹ duyệt quyển. Làm quan đến chức Tri phủ.


NGUYỄN ĐỨC THỤ


Nguyễn Đức Thụ 阮德樹người thôn Cao Lao Hạ, huyện Bố Trạch, thi Hương đậu Cử nhân khoa Quý Dậu niên hiệu Tự Đức 26 (1873) đời Nguyễn Dực Tông do Binh bộ Tham tri Nguyễn Hữu Lập làm Chủ khảo, Lại quán Soán tu Nguyễn Phong làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Tri huyện.


LƯU ĐỨC TUÂN


Lưu Đức Tuân 劉德洵người thôn Hạ, xã Cao Lao, huyện Bố Trạch. Năm 31 tuổi thi Hương đậu Cử nhân khoa Kỷ Dậu niên hiệu Duy Tân 3 (1909) đời Nguyễn Duy Tân (Vĩnh San) do Quang lộc tự khanh nguyên lĩnh Đốc học Thái Văn Trung làm Chủ khảo, Hồng lô tự khanh hưu trí Dương Thúc Hợp làm Phó chủ khảo. Làm quan tới chức Tri phủ, rồi về nghỉ. Thế khoa (là cháu của Phó bảng Lưu Văn Bình, là con của Lưu Đức Xứng, là tòng đệ của Lưu Trọng Kiến).


NGUYỄN VĂN XU


Nguyễn Văn Xu 阮文樞(có sách chép là Khu) người thôn Hạ, xã Cao Lao, huyện Bố Trạch, thi Hương đậu Cử nhân khoa Bính Tý niên hiệu Tự Đức 29 (1876) đời Nguyễn Dực Tông do Hộ bộ Tham tri Đỗ Đệ làm Chủ khảo, Lại bộ biện lý Phạm Giảng làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Viên ngoại lang.


LƯU ĐỨC XỨNG


Lưu Đức Xứng 劉德稱người thôn Hạ, xã Cao Lao, huyện Bố Trạch, thi Hương đậu Cử nhân Ân khoa Giáp Thân niên hiệu Kiến Phúc 1 (1883) đời Nguyễn Giản Tông do Lễ bộ Thượng thư, sung Soán tu Đặng Đức Địch làm Chủ khảo, Bố chánh Quảng Bình Đỗ Huy Điển làm Phó chủ khảo. Làm quan đến chức Tham tri, sung Lại quán Soán tu. Thế khoa (là con của Phó bảng Lưu Văn Bình, là cha của Lưu Đức Tuân, là chú của Lưu Trọng Kiến).

Tác giả bài viết: Lê Hồng Vệ

Từ khóa: Lê Hồng Vệ
vo phuc- - 24/08/2014 12:41
luu đuc TUAN con co nguoi em la luu duc VINH cung lam quan trong HUE,hai ong nay la con vo thu hai cua ong LUU DUC XUNG...con ong LUU TRONG KIEN la anh cua ong XUNG,la cha cua ong LUU TRONG LU.....
Xin tac gia coi lai van de viet cho dung
Làng Hạ- - 24/08/2014 15:14
Theo tôi nghĩ, Anh Vệ ở một làng khác, tra cứu được tài liệu quý của làng từ những năm 45 trở về trước là vô cùng quý giá, là người Caolao, cá nhân tôi thực sự cám ơn Anh. Còn Anh VO PHUC có nói về thân thế liên quan đến Tham Tri Lưu Đức Xứng và xin tác giả coi lại vấn đề để viết cho đúng. Theo cá nhân tui, tui đọc kỹ lời ban biên tập có viết: Chép nguyên tác trong mộc bản đời Vua Duy Tân, nên Anh Vệ trân trọng và thành kính chép lại, chứ Anh không thể sáng tác ra được. Lần nữa vô cùng cám ơn Anh nhiều. Trân trọng
Quang Linh thôn 7- - 24/08/2014 21:12
Làng Cao Lao Hạ vô cùng cảm ơn anh Lê Hồng Vệ, một con người rất yêu quý, dành nhiều tình cảm đối với làng Cao Lao. Có thể có nhiều tài liệu đã nói đến những thông tin về các danh nhân của làng Cao Lao Hạ. Tuy nhiên, theo tôi đúng như bạn Làng Hạ, đây là tư liệu mộc bản lưu giữ tại Viện Hán Nôm quốc gia nên có lẽ rất chuẩn.
Tuy vậy, có vấn đề ở đây, nếu Hồng Vệ hay BBT caolaoha.com viết: “Tính từ đời Lý Nhân Tông, khoa thi đầu tiên được tổ chức vào năm Ất Mão (1075) và đến khoa thi cuối cùng vào năm Kỷ Mùi (1919). Lịch sử khoa cử đã để lại cho chúng ta niềm tự hào về những lớp ông nghè, ông cống thuở xưa...” sẽ dễ gây hiểu lầm nếu bạn đọc chỉ đọc thoáng qua. Những Danh nhân được nêu không thể tính từ 1075 đến 1919 được. Chắc chắn làng ta còn rất nhiều Danh nhân trước 1803 và sau 1883.
Hồng Vệ đã ghi chú rõ tài liệu “được chép trong nguyên tác mộc bản Duy Tân năm thứ ba”. Như vậy thì mới chỉ trong một tài liệu tìm thấy này thôi và có thể còn có trong những tài kiệu khác chăng? Chính vì thế mà chúng ta vô cùng cảm ơn Hồng Vệ đã tìm thấy trong tài liệu mà anh viễn dẫn này.
Rất mong anh tiếp tục tìm kiếm thêm, biết đâu anh lại phát hiện ra nhiều điều nữa liên quan đến làng Cao Lao Hạ tại Viện Hán Nôm quốc gia.
Tôi cũng được biết anh đang phối hợp với Viện Hán Nôm để giúp Họ Nguyễn Danh làng Cao Lao Hạ dịch Gia Phả và nhiều tài liệu quý.
Rất cảm ơn Hồng Vệ, một con người mà làng Cao Lao Hạ rất yêu quý.
Lưu Quỳnh- - 24/08/2014 21:23
Bạn Quang Linh thôn bảy nói rất chuẩn.
Làng Cao lao hạ tôi rất cảm phục,biết ơn Lê Hồng Vệ.
Mong được anh quan tâm,giúp đỡ nhiều hơn.
vo phuc- - 24/08/2014 22:45
Thua voi cac bac @ Lang HA,@quang Linh thon 7.....tu lieu da viet sai su that,minh la nguoi thong minh hieu biet thi khong bao gio dem lich su khong dung ma truyen lai cho nguoi xem ,de ngo nhan...Nen lien lac va tiem hieu voi ong LUU BA PHUNG,ong LUU QUI DICH thi hieu ro hon than the ho LUU...
Nguoi viet sai,nguoi truyen tai thong tin khong hieu biet de ,thong tin sai thi lich su se cang sai hon...su that truoc mat ma khong tin va tim hieu ,anh Hong Ve khong sai ma khong tim hieu lich su va thong tin de cho dung ,lang KE HA rat biet on neu thong tin di doi voi voi dan chung lich su cho dung thi tot hon
1, 2  Trang sau
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image