16:03 ICT Thứ ba, 24/04/2018
Cao Lao, Hạ Trạch quê mình, Bốn bề phong cảnh hữu tình nước non

Trí tuệ và cảm xúc Cao Lao»Viết về Cao Lao

Đất và người Cao Lao Hạ

Thứ ba - 27/03/2012 21:20
Chuyên mục sáng tác thơ theo thể Đường luật ca ngợi phong cảnh, phong tục, tập quán, con người của làng Cao Lao Hạ xưa và nay

 

Qua theo dõi sự nhiệt tình của bà con trong việc sáng tác thơ đường; theo sáng kiến của  anh Trường Lưu Cao Lao và một số bạn đọc, Ban biên tập mở chuyên mục thơ "Đất và người Cao Lao Hạ" nhằm phát động bà con sáng tác thơ theo thể thơ Đường luật ca ngợi phong cảnh, phong tục, tập quán, con người của làng Cao Lao Hạ xưa và nay. Ban biên tập hy vọng với sự hưởng ứng của đông đảo bà con, sau một thời gian sẽ tuyển chọn được một tập thơ xứng tầm với quê hương Cao Lao Hạ thân yêu của chúng ta.

 

Thơ đường luật tuy là một dạng thơ khó, đòi hỏi phải tuân theo những quy tắc bắt buộc rất chặt chẽ. Tuy nhiên, qua các hướng dẫn của các anh Trường Lưu Cao Lao và Lê Chiêu Chung, Ban biên tập nhận thấy rằng, mỗi người chúng ta đều có thể sáng tác được miễn là làm theo các chỉ dẫn sau đây:

 

Theo Lê Chiêu Chung thì: "Làm thơ đường phải tuân thủ LUẬT, NIÊM và VẬN. LUẬT theo nguyên tắc "Nhất, tam, ngũ bất luận. Nhị, tứ, lục phân minh", tức là chữ thứ 1,3,5 mang thanh gì cũng được, nhưng chữ thứ 2,4,6 phải mang các thanh Bằng-Trắc-Bằng hoặc Trắc-Bằng-Trắc tùy theo thứ tự của câu và bài thơ mang luật gì? Nếu chứ thứ 2 câu thứ nhất mang thanh trắc thì bài thơ có luật trắc, nếu mang thanh bằng thì bài thơ có luật bằng (những chữ có dấu sắc, nặng, hỏi, ngã là thanh trắc, chữ không dấu và dấu huyền là thanh bằng). NIÊM là qui định thanh chữ thứ 2 của các câu 1 đến 8, nếu chữ thứ 2 câu thứ nhất mang thanh bằng thì chữ thứ 2 câu thứ 2 mang thanh trắc, chữ thứ 2 câu thứ 3 mang thanh trắc, chữ thứ 2 câu thứ 4 mang thanh bằng, chữ thứ 2 câu thứ 5 mang thanh bằng, chữ thứ 2 câu thứ 6 mang thanh trắc, chữ thứ 2 câu thứ 7 mang thanh trắc, chữ thứ 2 câu thứ 8 mang thanh bằng (Bài thơ luật bằng). Nếu chữ thứ 2 câu thứ nhất mang thanh trắc (bài thơ luật trắc) thì chữ thứ 2 câu thứ 2 thanh bằng và cứ thế ngược niêm với bài thơ luật bằng. Đương nhiên khi chốt NIÊM thì vẫn phải giữ LUẬT của các chữ thứ 4 và thứ 6. VẬN là các chữ cuối các câu 1,2,4,6,8 có chung 1 vần. Nhưng vì khó chọn nên có thể lắp hai vần gần giống nhau. Họa thơ là dùng VẬN của bài xướng để sáng tác bài khác có nội dung tương tự, gần giống hoặc đối lập với bài thơ của người làm trước (xướng).

 

Còn theo anh Trường Lưu Cao Lao thì: 

 

1- Luật thơ Bát cú:


Luật-Thơ bát cú làm theo hai luật: Luật Bằng và Luật Trắc. 


a) Luật Bằng: Chữ thứ hai ở câu đầu thuộc vần Bằng. Ví dụ:


Dọc ngang Lừng lẫy tận trời xanh (Cửu khúc Long Khê)


1.a -Luật Bằng Vần Bằng-Cách dùng mẫu tự và viết tắt như sau: B = Bằng, T = Trắc và V = Vần. Luật Bằng Vần Bằng như sau: 



1. B B T T T B B (V) 

2. T T B B T T B (V) 

3. T T B B B T T 

4. B B T T T B B (V) 

5. B B T T B B T 

6. T T B B T T B (V) 

7. T T B B B T T

8. B B T T T B B (V) 



b) Luật Trắc: Chữ thứ hai ở câu đầu thuộc vần Trắc. Ví dụ: 


Khe Mỏ, Trù, Hang, Nước chảy quanh (Vịnh Hòn Đá Bạc)


1.b-Luật Trắc Vần Bằng-Luật Trắc Vần Bằng như sau: 


1.T T B B T T B (V) 

2.B B T T T B B (V) 

3.B B T T B B T 

4.T T B B T T B (V) 

5.T T B B B T T 

6.B B T T T B B (V) 

7.B B T T B B T 

8.T T B B T T B (V) 


2-Cách Gieo Vần: Thơ Đường Luật có luật lệ nhất định của nó, bạn không thể biến chế một cách khác được. Cách gieo vần như sau:



- Suốt bài thơ chỉ gieo theo một vần mà thôi. Ví dụ: Vần ông thì đi với ông, vần anh thì đi với anh. 

- Trong bài thơ có 5 chữ vần được gieo ở cuối câu đầu (câu số 1) và ở cuối các câu chẵn (2, 4, 6 và 8). Ngoài việc các chữ cuối của câu 1,2,4,6,8 phải cùng một vần ra, cả 5 chữ mang vần đó phải khác nhau, trừ khi cùng chữ nhưng khác nghĩa .

- Gieo vần thì phải hiệp vận (tức cho đúng vận của nó). Ví dụ: đường,hương, thương, ... Nếu gieo vần thưa với thây thì bị lạc vận. Còn nếu gieo vần không hiệp với nhau thì gọi là cưỡng vận hay ép vận, chẳng hạn như: in với tiên. 

3-Nguyên Tắc Đối: Các câu đối với nhau phải thật chỉnh, cả về ý, tình, và thể loại từ ngữ, v.v... Thể loại từ ngữ tức tính từ phải đối với tính từ, danh từ phải đối với danh từ, động từ phải đối với động từ, v.v... 


Để mở đầu xin giới thiệu hai bài thơ mẫu của hai anh:

 

DẠO CHÓP CỜ BUỔI SÁNG.

(Trường Lưu Cao Lao)

 

Sáng sớm, sương giăng, lúa trổ đồng.

Chóp Cờ thả bước lúc hừng đông.

Giăng giăng bay lượn bầy cò trắng.

Ríu ríu reo cười mấy khóm thông.

Nơi đậu Long Châu thuyền đâu tá?

Chốn nào hương án dựng bình phong?

Đá ngồi, cây cũ, người xưa vắng.

Ai đợi, ai chờ vẫn ngóng trông.

 Tháng 3/2012.

 

LINH GIANG

 (Lê Chiêu Chung)


Bốn Rào* tụ lại một dòng Gianh.

Làng mạc đôi bên cảnh hữu tình.

In dáng lũy tre nghiêng tỏa bóng.

Soi hình lèn đá đứng uy linh.

Mây trôi theo gió bay nhè nhẹ.

Nước chảy xuôi dòng uốn lượn quanh.

Đến bến gọi đò vừa cất tiếng.

Đã nghe tiếng vọng mé đồi tranh./.

7/2/2012
(* Rào Son, Rào Nậy, Rào Trổ, Rào Con).

 

Ở dạng thơ cổ này, kính mong hai anh Lê Chiêu Chung và Trường Lưu Cao Lao cùng đứng ra hướng dẫn, chỉnh sửa giúp các nhà thơ Làng. Thơ của bà con sáng tác xin mời viết vào mục bình luận, sau khi được góp ý, chỉnh sửa nếu đạt yêu cầu Ban biên tập sẽ chuyển lên trang nhất. Các nhà thơ Làng đã có bài viết trong phần bình luận của bài họa thơ Giang Thanh Hà vui lòng chuyển qua chuyên mục này

 

Trân trọng kính mời bà con tham gia.

 

Thay mặt Ban biên tập

Lưu Đức Hải

Tác giả bài viết: Lưu Đức Hải

Từ khóa: Lưu Đức Hải
Ban biên tập- - 28/03/2012 07:50
Mời các nhà thơ Làng uống rượu tạm chia tay với chiếu thơ của Bác Giang Thanh Hà, chuyển về chiếu thơ làng mình, bây giờ làng mình đã binh hùng tướng mạnh rồi. Ta về xây dựng chiếu thơ làng ta để cuối năm mời bác Giang Thanh Hà sang chia vui.

Ban biên tập mạo phép các tác giả chuyển ý kiến của các bác sang đây, mong các bác thông cảm

CỬU KHÚC LONG KHÊ

Dọc ngang Lừng lẫy tận trời xanh
Uốn lượn oai hùng tựa bức tranh
Đất biếc long châu hình cửu khúc
Non hùng đa vị chốn uy danh
Trên đồng lúa trỗ thơm hương nhẹ
Dưới mấy ao bèo cá lượn quanh
Nắng sớm du dương hồn khách lạ
Đắm say thủy mạc nước long lanh

VỊNH HÒN ĐÁ BẠC

Khe Mỏ, Trù, Hang, Nước chảy quanh,
Vươn mây chọc thẳng thấu trời xanh
Hiên ngang sừng sửng hòn non Bạc
Soi bóng êm đềm nước vực Sanh
Sương sớm phủ lên cành liễu khóc
Nắng chiều bước xuống mé đồi tranh
Vẳng xa đâu đấy tình trong Đá
Mấy kẻ cứ thèm vẽ núi tranh.

VỊNH DÓC OẰN

Là khe không phải là khe suối,
Ngọa lửng vắt ngang ngọn núi đôi
Quân tử nhọc lòng khi rảo bước
Kẻ si chùng gối vẫn không thôi
Tay vươn nửa thước gần trời biếc
Chân đạp vài phân sát mép đồi
Ngắm cảnh tiên sa lòng khắc nhớ
Dóc Oằn thương mãi mãi không nguôi
truongluu caolao- - 28/03/2012 08:48
BBT thân mến.
Thật là vui khi chúng ta mở chuyên mục này. Mới 1 ngày mà đã có mấy bài thơ chất lượng. Tôi tin tưởng chắc chắn rằng chúng ta sẽ có các "nhà" thơ đúng tầm, đúng cở như mảnh đất Linh-Kiệt của chúng ta.
Quang- - 28/03/2012 10:22
Nghe thơ thiệt là sướng, Caolao đúng là uyên bác thông nho...Tuyệt vời chúc mừng các eng
truongluu caolao- - 28/03/2012 11:55
Đọc 03 bài thơ trên thật là hay. Không nói là sửa chỉ nói là có mấy nhận xét và gợi ý sau: 1- Bài : CỬU KHÚC LONG KHÊ Thuộc loại Luật Bằng Vần Bằng. Cách gieo vần như thế là được. Thế nhưng đúng Rồng 9 khúc bó trong thơ Luật đường nên thiệt là khó. Câu:"Đất biếc long châu hình cửu khúc". Tôi không hiểu Long Châu là cái thuyền Rồng tại sao nó là cửu khúc. Đầu bài thơ là "CỬU KHÚC LONG KHÊ" thế thì sao không viết là "Đất biếc long khê hình cửu khúc"- Con suối mà 9 khúc thì nghe phải lắm rồi. Câu:"Nắng sớm du dương hồn khách lạ" . Tôi ít khi nghe "Nắng sớm du dương" theo thiển ý chắc là tác giả muốn nói ánh nắng sớm nó đẹp nó lung linh nó ru, nó đưa đẩy hồn khách lạ. Chắc chọn từ khác nó sẽ gần hơn. Có thể là "Nắng sớm du du hồn khách lạ"chăng? 2- Bài VỊNH HÒN ĐÁ BẠC Bài này thuộc loại Luật Trắc Vần Bằng. Theo tôi về luật về vần như thế tạm ổn. Đọc thơ thì thấy êm nhưng vì tôi là người CLH nên không hiểu tại sao Hòn Đá Bạc lại có thể soi bóng xuống Vực Sanh được. Chắc chỉ có Tác Giả mới giải thích nổi các ẩn ý ở trong câu này.Đọc 2 câu: "Vẳng xa đâu đấy tình trong Đá Mấy kẻ cứ thèm vẽ núi tranh." Theo ý tôi nếu nghĩ là cảnh đẹp đấy nhưng lại "Vẳng xa đâu đấy tình trong Đá" .Khi đã nghe rồi thì theo cái tình trong đá đấy mà quên đi việc vẽ tranh mới phải. "Vẳng xa đâu đấy tình trong Đá Buông bút thẩn thờ cảnh núi, tranh." Đấy là ý của riêng tôi. Bài VỊNH DÓC OẰN Bài này thuộc loại Luật Bằng Vần Trắc. Thường nhiều bài thơ làm theo vần Bằng TLCL ghi hướng dẫn Vần Bằng trước. Các bài thơ vần trắc xin được gửi sau. Rất mong được đọc và góp ý những bài thơ của quý vị. Thân mến. TLCL
Tuấn- - 28/03/2012 12:26
Được BBT chuyển sang "mâm trên" thật là vinh dự. Để có được thơ đường hay thì phải hội đủ rất nhiều yếu tố như người xưa nói là phải nhiều chữ, có nhiều chữ thì vận dụng vào bài thơ mới phong phú. Được eng TLCL chỉ giáo tui rất thích và đồng ý với cách phân tích ở trên, các bài thơ là của chung nên cần phải chỉnh sửa cho hợp lý ngôn từ. Qua những lần bình luận, góp ý là những lần bổ sung thêm kiến thức cho bản thân. Rất mong được các eng quan tâm mà chỉ giáo, kiểu thơ đường luật này cũng nâng được vị thế nho học nên rất nhiều người muốn tham gia. Mới đầu bở ngỡ nên còn thấy khó nhưng DL, Thai, 65...đang trên đà mấp mé muốn nhiệt huyết tham gia. Rồi đây những địa danh của Caolao đều được vinh danh bằng tứ thơ đường uyên bác. Rất tự hào bởi được BBT quan tâm và các eng nhiệt tình giúp đỡ.
1, 2, 3 ... 73, 74, 75  Trang sau
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image