02:35 ICT Chủ nhật, 21/10/2018
Cao Lao, Hạ Trạch quê mình, Bốn bề phong cảnh hữu tình nước non

Giới thiệu Cao Lao Hạ»Cao Lao Hạ xưa

Lễ thanh minh ở Cồn Cui

Thứ ba - 02/11/2010 18:23
Cồn Cui là một khuôn viên rộng, ở giữa đồng, có tường bao quanh, kích thước mỗi chiều 30x40 m. Đi vào cửa, qua bức bình phong là đền thờ được xây bằng đá, quét vôi dùng làm nơi tế lễ; đền xây không có mái che.

 

 

Cồn Cui là một khuôn viên rộng, ở giữa đồng, có tường bao quanh, kích thước mỗi chiều 30x40 m. Đi vào cửa, qua bức bình phong là đền thờ được xây bằng đá, quét vôi dùng làm nơi tế lễ; đền xây không có mái che. Ngày 15- 3 Âm lịch hàng năm tức là ngày lễ Thanh Minh, làng tổ chức cúng âm hồn. Lễ âm hồn là lễ tảo mộ những người chết vô chủ. Có thể là những cô hồn tử nạn  trong chiến tranh, những người chết vô danh, hoặc những nấm mộ bị mất do bom đạn, hoặc thất lạc do gia đình đi làm ăn xa, hoặc không còn ai chăm sóc; hoặc các vong linh từ nơi khác đến hay đi qua đường( theo quan niệm của người sống).

 

 Không biết tục lệ này, dân làng tổ chức từ năm nào? Nghĩa trũng Cồn Cui ở xã Hạ Trạch Bố Trạch được xây dựng từ năm nào? Nhưng qua 2 cuộc chiến tranh, bom đạn tàn phá, đến năm 2002, dân làng góp công sức tiền của, xây dựng lại và đã khánh thành ngày 15 /3 Nhâm Ngọ tức là ngày 27/4/2002); Các ngôi mộ vô chủ được quy tụ vào núi Lệ Đệ, phía Nam núi Lao Cù.  Đến nay được sự quan tâm của chính quyền xã, nên Nghĩa trũng Cồn Cui  được tráng nền được quét vôi, nâng cấp đàng hoàng hơn.

    

Theo Địa chí xã Hạ Trạch thì: Hàng năm, ngày lễ  "Thanh Minh trong tiết tháng 3", hương lý sẽ đứng ra tổ chức tế lễ. Lễ âm hồn là lễ từ thiện, bác ái nên toàn dân ai cũng tham gia, làng cúng 1 bò, hoặc 1 heo, nhà giàu cúng 1 mâm xôi, nhà nghèo cúng một khay nổ ( lúa nếp rang). Tục lệ này lôi cuốn cả toàn dân, do mọi người động lòng, thương đến người chết không ai đơm cúng, kỵ giỗ, thương cảnh trôi nổi nơi chân trời gốc bể, và cũng  cầu xin cô hồn  tử  nạn phù hộ độ trì cho xóm  thôn, làng xã an cư  lạc nghiệp.

 

Cho nên người đi cúng lễ âm hồn, tự lòng mình sắm sữa lễ riêng, đem đến cúng, tự nguyện vác xên cuốc đi tu sửa mộ phần cô hồn vô  chủ. Lễ cô hồn đã thu hút mọi người tham dự, không phải tổ chức vận động  gì mà vẫn đông. Ai cũng quan niệm đi cúng và đi tảo mộ cô hồn như một hành động nhân đạo.

 

Lễ Thanh Minh năm nay (2010), nhân dịp kỷ niệm 35 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất tổ quốc, Đảng ủy, UBND, HĐND, UBMTTQ xã Hạ Trạch đã tổ chức lễ tại Nghĩa Trũng Cồn Cui, cờ tổ quốc, cờ đại, được treo hết sức lộng lẫy trang nghiêm. Như là một hội ẫm thực truyền thống hàng năm. Gần 50 mâm cỗ được dọn theo năm lối, sắp la liệt theo thứ tự từ Các ban ngành cấp xã, đến 9 thôn, đến 24 dòng họ, các tổ chức cơ quan đóng trên địa bàn. Không ai bảo ai, nhưng các gia đình cũng tự giác,  nhiều thì xôi thịt, vàng mã, ít thì hoa quả, rượu.  Ai cũng nghĩ mình được sung sướng hạnh phúc hôm nay, nhưng còn bao nhiêu người chết không mồ không mã, bao nhiêu người hy sinh qua 2 cuộc chiến tranh khốc liệt... đây xem như một chút tri ân đến những vong linh,  những người tử nạn, hy sinh  cho đất nước độc lập thống nhất hôm nay.

 

Dịp lễ hội này,  lãnh đạo Đảng chính quyền địa phương, càng tỏ rõ trách nhiệm của mình đối với dân với nước, Sự gần gũi thân thiết đối với toàn dân, không còn Quan cách, sự chia sẻ nỗi niềm, sự kế tục truyền thống cha anh  những người đi trước; cầu mong cho mưa thuận gió hòa cây cối tốt tươi,  mọi người no đủ hạnh phúc.

 

Cũng nhân dịp này hội đồng hương các nơi trong cả nước, như Sài Gòn, Hà Nội, Huế, Đồng Hới, Hoàn Lão tìm về cội nguồn để ấm cúng trong tình làng nghĩa xóm.

 

Ngoài ngày tết cổ truyền hàng  năm, ngày đoàn tụ  ấm áp của những gia đình, thì lễ  thanh minh rằm tháng 3, được xem như ngày hội văn hóa ẩm thực của cả làng, nơi này gặp lại bạn bè anh em, đồng đội, nơi giao lưu văn hóa cộng đồng, dù đi đâu về đâu, cũng nhớ ngày tết Thanh Minh, Nghĩa Trũng Cồn cui tự giác đến đó, cúng  lễ, đốt vàng mã, còn lại xôi thịt, thủ lợn thì theo mâm, vui vẽ cùng bà con làng xóm, anh em bè bạn, chung vui giữa làng. Ăn một vắt xôi giữa làng lấy lộc, càng làm cho lễ Thanh Minh như một ngày hội văn hóa  truyền thống tâm linh,  một di sản văn hóa cần bão tồn và phát huy.

 

Lễ Thanh Minh tại nghĩa trũng Cồn Cui tháng 3 hàng năm

 

Tác giả bài viết: Cảnh Giang

Từ khóa: Cảnh Giang
Luu Vinh- - 13/12/2010 16:42
Lễ cồn Cui là Lễ cô hồn (những người chết không có mồ)hay là để Cúng cầu trời xin mưa thuận gió hoà theo kiểu Thiên Đàng ở Bắc Kinh- Trung Quốc nhỉ? Có ai biết hoặc có tư liệu chính xác không thì xin mời post lên cho con cháu dân làng được biết.
cảnh giang- - 04/01/2011 19:41
LễThanh Minh ở nghĩa trũng Cồn Cui là một hoạt động văn hóa tâm linh đầy nhân văn của ông cha ta thời xưa, nhằm thờ cúng, đắp mộ cho những vong linh không có ai chăm sóc, bởi nơi đây ngày xưa là chiến trường đẫm máu của các thế lực phong kiến phương Bắc, Chiêm Thành và hơn nữa thế kỷ Trịnh Nguyễn phân tranh, trong chống Pháp và chống Mỹ cũng nhiều người bị bắn giết, không có người thờ cúng và chăm sóc phần mộ. Ông cha xưa đã lấy ngày rằm tháng 3 làm ngày cúng cô hồn gọi là lễ thanh minh tại Nghĩa địa giữa đồng gọi là Cồn Cui.
loclv- - 05/01/2011 10:47
Có lẽ không có một nơi nào mà các lễ hội có tính cộng đồng cao như ở Cao Lao Hạ. Nơi đây không có bất kỳ một hành động cầu khấn nào mang tính cá nhân, thể hiện tình đoàn kết và gắn bó keo sơn ngàn người như một. Mâm cỗ tuy rất đơn giản nhưng cực kỳ trang trọng. Nhìn vào bức ảnh trưng bày mâm cỗ của dân làng và cách tổ chức lễ của làng đã thấy được điều đó. Một góp ý nhỏ với bà con: Nếu thay những chai bia đựng rượu bằng những cái cút rượu như ngày xưa thì càng thấy có giá trị. Những cút đựng rượu loại này bây giờ họ sản xuất và bán nhiều, giá cũng rẻ thôi, chỉ 5-6 ngàn đồng một cái, nhà nào cũng có thể mua được . Chúng ta hãy cùng chung tay bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của quê hương bằng những việc làm nho nhỏ. Cám ơn Thầy CG. cám ơn caolaoha.com
Lê Hồng Vệ- - 06/03/2011 10:51
Trong kho tàng dân gian VN có câu rằng: "Núi cao bởi có đất bồi / Núi chê đất thấp núi ngồi với ai".Những cử chỉ ứng xử văn hóa đặc sắc mang tính cộng đồng của người Caolao không nơi nào có được.Tri ân cho những vong linh có toàn thể chính quyền và nhân dân, có hương đăng xôi oản phù lưu tửu. Có tấm lòng thành kính của tất cả con em trong làng.Không biết từ bao giờ cái tên Nghĩa trủng cồn cui đã xuất hiện. Theo tra cứu thì nghĩa trủng cồn cui là chữ Hán và Nôm kết hợp. Riêng chữ cui thì Nôm của ta. Cui gồm hai bộ ghép thành,chữ mộc và chữ côi.Trủng cồn cui theo chiết tự thì đó là vùng đất để làm một mả cao cho những người đơn độc không liên hệ được với gia đình.Có lẽ, đề tài này nên có nhiều bài viết , bài nghiên cứu hơn nữa, để không những bảo tồn và phát huy giá trị độc đáo, mà còn kết nối để nơi đây sớm trở thành di tích phi vật thể của vùng miền. Tiện đây cho em hỏi Thầy Cảnh Giang, vùng Cao lao tổng có tên làng Cổ giang, nay làng này còn nguyên tên cũ làng này không ạ.Em có tài liệu của viễn viễn đông bác cổ về làng này .Mong tin Thầy. Bài Thầy gửi em đã đăng ở làng Lệ sơn.
Nguyễn Cảnh Giang.- - 06/03/2011 21:53
Làng Cổ Giang thuộc xã Hưng Trạch, Làng Cổ Lạc thuộc xã Sơn Trạch Bố TRạch Quảng Bình. Cổ Giang, Cổ Lạc ngay trên đường Hồ Chí Minh đoạn từ xã Hưng Trạch lên nghĩa trang liệt sĩ TNXP ở Sơn Trạch ( Đường lên động Phong NHa) Như vậy làng Cổ Giang nằm về phía Tây huyện Bố Trạch; do đó làng này không năm trong tổng Cao Lao. Tổng Cao Lao gồm có: Bồ Khê xã, Bồ Khê Phường, Đặng Đề, Thanh Ba,cao Lao Hạ, Cao Lao Trung, cao lao thượng, phú Kinh ( Ngày nay là các xã: Bắc Trạch, Hạ Trạch, Thanh Trạch, Mỹ Trạch, Liên Trạch.) Riêng Xã Hưng Trạch gồm các thôn: Cổ Giang, Khương Hà, Bồng Lai, Thanh Lăng, Gia Hưng, Gia Tịnh.
1, 2  Trang sau
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image