02:35 ICT Chủ nhật, 21/10/2018
Cao Lao, Hạ Trạch quê mình, Bốn bề phong cảnh hữu tình nước non

Giới thiệu Cao Lao Hạ»Cao Lao Hạ xưa

Tài liệu cổ của Làng Cao Lao Hạ

Thứ hai - 30/04/2012 17:29
Thông tin vè một số tài liệu cổ về làng Cao Lao Hạ

 

Vừa qua lãnh đạo xã đã nắm được một số thông tin về việc Họ Lê Quang hiện nay đang giữ một số tài liệu gốc có liên quan đến Làng Cao Lao Hạ  và dòng Họ Lê Quang. Trong đó có một quyển sách chữ Hán Nôm viết trên giấy dó đã dịch một phần là bài "văn tế Đình Trung làng Cao Lao Hạ" mà chúng ta đã biết, những phần còn lại hiện chưa được dịch. Theo tôi trong đó còn chứa đựng rất nhiều thông tin liên quan đến lịch sử phát triển của làng. Lãnh đạo xã đang có kế hoạch để nhờ dịch các nội dung còn lại. Nếu con cháu làng mình ai có khả năng dịch chữ Hán Nôm hoặc có điều kiện nhờ dịch được xin liên hệ với lãnh đạo xã.


Có hai tài liệu khác là bản đồ Hói Hạ được vua Gia Long phê duyệt ngày 6 tháng 3 năm Gia Long thứ 2 - (1803), và đời vua Cảnh Hưng thứ 65 phê duyệt ngày 22 tháng 6 - (1803) (xem ảnh) và sơ đồ làng Cao Lao Hạ hình dáng giống một con thuyền có 20 xóm. Trong sơ đồ đó đường đầu tiên phía Tây trên thực tế là Dường Tre, 3 đường vào đến núi là xóm 3, xóm 9, xóm 19, (xem ảnh và dịch nghĩa của câu lạc bộ Hán Nôm Quảng Bình).


Đây là những tài liệu rất quý chúng tôi muốn thông tin để bà con khắp nơi cùng được biết và nếu ai có điều kiện thì lấy đó làm cơ sở để nghiên cứu lịch sử hình thành phát triển của làng Cao Lao Hạ.

 

Tác giả bài viết: Nguyễn Văn Đức

Lê Chiêu Chung- - 01/05/2012 22:11
Trong tài liệu cổ ni có nhiều chữ tui không biết nhưng chữ Lao 牢 thì rõ ràng có bộ Miên 宀 trên bộ Ngưu 牛 rồi eng TLCL nhé. Dòng chữ Cao Lao Hạ Đình 亭 下 牢 高 đã làm trên nóc Đình làng, eng đừng liên tưởng đến Chữ Lao 牢 là cái chuồng nuôi thú vật (ngưu, trâu 牛) dê, lợn, hoặc khám giam, lao tù ... nữa, mà cũng đừng quá lo nghĩ vì: "Nếu phải viết chữ Hán thì nên chọn 1 chữ Lao khác đẹp đẽ hơn chăng ?" . Thân mến !
truongluu caolao- - 02/05/2012 08:22
LCC thân mến ! TLCL đồng ý với LCC là tài liệu cũ ghi chữ Cao Lao- 高 牢 với bộ Miên 宀 trên bộ Ngưu 牛 như vậy. Nhưng không phải liên tưởng mà là chính xác là nó có những ý nghĩa như vậy. Vì ý nghĩa từ thì nó đâu có thay đổi. Còn việc con cái tán dương sự cao đẹp của bố mẹ là chuyện thường.Bố mẹ trong mắt con cái là 1 hình ảnh cao quý và ngay cả cái tên cũng phải là cao quý mặc dầu bản thân bố mẹ tên cũng không phải là tự đặt được cho mình. Còn việc của chúng ta là phải suy nghĩ là vì sao lại có chuyện đó. Nhất khoát là phải có nguyên nhân.Có thể rằng có tên vùng đất này có trước cái tên của làng chăng? Việc chọn 1 cái tên khác thì bây giờ ta không cần nghĩ tới nữa rồi. Nhưng việc nghĩ được vì sao lại có cái tên đó giúp ta hiểu được buổi khai sinh của vùng đất của làng CLH chăng? Tranh luận- cùng suy nghĩ để tìm ra cách giải mã các bí ẩn của vùng đất, con người chốn quê hương ta sinh ra và lớn lên có phải là mong ước của chúng ta đấy chăng? Thân mến. TLCL
Lê Chiêu Chung- - 03/05/2012 23:39
Eng TLCL thân mến ! Eng nói chữ Lao 牢 chính xác có ý nghĩa như thế ... thì rất không chính xác vì chính xác là nó còn có nhiều nghĩa khác nữa. 1. Là danh từ: Chuồng nuôi súc vật; Con vật giết dùng trong tế lễ (như bò, cừu, lợn); Nhà giam, nhà tù, ngục. 2. Là tính từ: Bền vững, chắc chắn; Buồn bã, buồn khổ, ưu sầu, u uất. Theo tui khi đặt tên làng Cao Lao, Tiền thế khai canh lấy ý nghĩa chữ Lao có nghĩa là BỀN vững để gửi gắm mong muốn của mình đối với các thế hệ con cháu sau này. Bằng chứng là những câu thơ để lại giải thích tên làng: “Cao Lao tiền thế đặt tên / Cao trông vời vợi, Lao bền không xiêu” (Cao Lao hương sử) hoặc “Cao Lao tiền bối thụ tên / Cao đa sắc vị, Lao bền danh hương” (Gia phả Lê Chiêu). Cao nhưng không bền thì rồi sụp đổ, bền mà không cao thì mãi lẹt đẹt chứ không khá được, chữ Cao Lao quả là rất sâu sắc, ý nghĩa và rõ ràng như thế. Chuyện “Nghĩ được vì sao lại có cái tên đó ? ” theo tui không cần thiết nhưng eng mà nghĩ được thì eng đúng là Tiến sĩ. Chỉ có trình độ Tiến sĩ như eng mới nghĩ đến chuyện đi chứng minh một Tiên đề, còn những người như tui chỉ biết dùng Tiên đề để chứng minh Định lý thôi./.
thai- - 04/05/2012 07:07
Hai Eng cao thủ Hán nôm làng ta thân mến. Đọc các bài tranh luận học thuật chữ nghĩa của hai eng mà tui thèm và kính nể. Tui thiển nghĩ đến nay nghĩa sâu sắc tên làng đã rõ và hai chữ " CAO" trông vời vợi " LAO"bền vững, vừa cao vừ bền thì còn gì hay hơn nữa. Còn vì sao tiền Nhân đặt Tên như vậy thì thật dễ hiểu vì Cha mẹ đặt tên con còn đi nhờ thầy văn hay chữ tốt đặt cho cái tên thật hay cả chử, sáng về nghĩa, huống hồ là tên làng thì các cụ càng cận trọng, tìm từ hay nghĩa rộng, đẹp đẽ nhất. Ta chỉ sợ nhất là không hiểu hết ý các cụ thôi. vài lời mạo muội , chúc hai eng cố gắng dịch tiếp các tài liệu cổ của làng và được nghe các eng tranh luận học thuật thì còn gì sướng bằng. thân mến.
truongluu caolao- - 04/05/2012 10:02
LCC thân mến! Đọc comment của em , bỏ qua mấy câu cuối nó không xứng với kiến thức, sự già dặn trong các bài viết của em, sự kỳ vọng vào em của đông đảo bạn đọc và người cùng quê trong đó có TLCL bởi TLCL đánh giá em cao hơn nhiều.Không phải lời khuyên của " tiến sỉ" như em nói mà người khuyên của người lớn tuổi hơn là nên bình tĩnh và rông lượng nhất là "biết người biết ta" trong lúc tranh luận thì nhất định sẽ có kết quả dễ được cả tình cả lý đó em. Quay trở lại nội dung comment của em.Việc chữ Lao 牢 có ý nghĩa như thế nào thì trong comment bài về đình làng TLCL cũng đã nêu những ý nghĩa đó.Những cái mà LCC gọi là bằng chứng thì TLCL cũng đã giải thích ở comment trên. Nhắc lại là : đây là sự tán dương của đời sau ( và ở đâu ngay cả trong 1 gia đình nhỏ thôi người ta cũng làm thế). Vì sao nói vậy: Bởi vì " Cao Lao hương sử" của cụ Lưu Trọng Tuần được viết khoảng trên dưới 100 năm còn theo các tài liệu trong bài viết của Cảnh Giang thì: "...Sau khi vua Lê Thánh Tông (1470) xuống chiếu mộ dân vào lập ấp ở châu Bố Chính: “Bố Chính đất rộng người thưa, liền với châu Hoan, vậy quân và dân đến đó khẩn hoang sẽ có lợi lớn …” thì Cao Lao Hạ- Hạ Trạch mới chính thức hình thành." Hoặc :"...Tên làng Cao Lao Hạ - Hạ Trạch đã có trong bản đồ từ trước năm 1553. Theo Ô Châu Cận Lục thì “ Trước 1553 đã có tên làng Cao Lao Hạ.”( Trang 33 Ô Châu Cận Lục )." Hơn thế nữa:"...Làng Cao Lao Hạ theo lịch sử Quảng Bình cũng như các truyền tụng dân gian thì Làng hình thành ban đầu từ những người di cư lập ấp từ thời Lý". Như vậy cái tên làng ta đã có chí ít là gần 600 năm và chưa có 1 tài liệu nào trước đó ( ngoài Cao lao Hương Sử) giải thích với ý nghĩa cao đẹp như LCC đã dẫn.TLCL cũng nghĩ, cũng muốn và tán tụng các Tiền Thế như LCC hoặc một ai đã sinh ra trên đất CLH này. Nhưng nếu chỉ vậy thôi thì nổi thắc mắc và sự thật như thế nào vẫn chưa rõ. Việc chúng ta tán dương cái hay cái đẹp của tên làng cũng không sao vì Làng ta đáng được tán dương như vậy vì nó hay thật, đẹp thật. Nhưng không vì vậy mà ta bỏ không kiếm tìm đúng ý nghĩa đích thực của nó.Khi đọc bài:"Lịch sử hình thành và phát triển làng Cao Lao Hạ" của Lưu Đức Hải trong phần comment LHV có viết:".Khi tra cứu Đồng Khánh dư địa chí của Nguyễn Văn Huyên biên soạn, hoàn thành những năm 1886 – 1887. Trong 21.500 mục tên làng từ Cao Bằng đến Bình Thuận. Lúc này Quảng Bình có 3 tên Cao Lao. Một là: Cao Lao phường thuộc tổng Thuận Thị; huyện Minh Chính; phủ Quảng Trạch ;Hai là: Cao Lao tổng thuộc huyện Bố Trạch; phủ Quảng trạch; Ba là: Cao Lao xã thuộc tổng Cao Lao; huyện Bố Trạch, phủ Quảng Trạch. Cao lao Thượng xã, Cao lao Trung xã, và Cao Lao Hạ xã thuộc Cao Lao Hạ, tổng Cao Lao, huyện Bố trạch Phủ Quảng Trạch. Còn Cao Lao Phường thuộc tổng Thuận Thị, do đổi tên nhiều lần trong phân bố hành chánh của nhiều thời kỳ mà thành". Thế thì từ " Cao Lao" có phải chỉ là của chúng ta không? LCC thân mến. Khổng Tử trước lúc trở thành ông Thánh cũng suýt bị chết đói. Nguyễn Ánh trước khi thành lập được triều đại nhà Nguyễn cũng nhiều lần phải làm việc của thảo khấu để tồn tại. Lưu Bị xuất thân từ gia đình dệt chiếu...Có phải vì thế mà công danh đức độ của họ bị hạ thấp đâu.TLCL nghĩ nếu hiểu được hơn 1 tý về sự thật ta càng thêm yêu hơn, quý hơn nơi chôn rau cắt rốn của ta. Thân mến. TLCL
Comment addGửi bình luận của bạn
Mã chống spamThay mới

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image