Bến phà Gianh – đối với nhiều người chỉ là một địa danh, nhưng với những người con Hạ Trạch, đó là một phần ký ức không thể phai mờ. Nơi ấy không chỉ là điểm nối đôi bờ Bắc – Nam, mà còn là chứng nhân của biết bao thăng trầm, gian khó, hy sinh và cả niềm tin bền bỉ của con người bên dòng sông Gianh.
Ngày xưa, khi cây cầu chưa hiện hữu, phà Gianh là con đường duy nhất đưa người và hàng hóa qua sông. Những chuyến phà chở nặng nghĩa tình, chở cả nỗi lo toan của người đi xa và niềm mong ngóng của người ở lại. Dòng sông khi hiền hòa, khi cuộn sóng, nhưng những chuyến phà vẫn miệt mài xuôi ngược, bất chấp nắng mưa, gió bão.
Thời kỳ chiến tranh khốc liệt, bến phà trở thành trọng điểm đánh phá, khói lửa mịt mù. Thế nhưng, con người nơi đây vẫn kiên cường bám trụ, giữ cho mạch giao thông không bao giờ tắt.
Trong ký ức ấy, không thể không nhắc đến những đứa trẻ ven sông – những bóng hình nhỏ bé nhưng đầy nghị lực. Chúng tôi_ những đứa trẻ sau giờ học bán nước chè xanh, bán khoai lang, bắp nướng, mía ngọt… cho khách qua phà. Tiếng rao lan trong gió, hòa cùng tiếng máy phà, tạo nên một âm thanh rất riêng của bến Gianh. Đó không chỉ là mưu sinh, mà còn là cách các em góp phần vào nhịp sống chung, là hình ảnh giản dị mà ấm áp của một thời khó khăn nhưng đầy tình người.
Rồi thời gian trôi đi, cây cầu bắc qua sông Gianh được xây dựng, mở ra một trang mới. Những chuyến phà dần lùi vào dĩ vãng. Bến phà xưa không còn tấp nập như trước, nhưng ký ức về nó vẫn sống mãi trong lòng người. Cây cầu hiện đại không chỉ nối liền đôi bờ, mà còn là biểu tượng của sự phát triển, của khát vọng vươn lên từ gian khó.
Hôm nay, trong đêm hội “Bản hùng ca trên sông”, khi khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Bến phà Gianh được khánh thành, lòng người con Hạ Trạch dâng trào niềm xúc động và tự hào. Những ký ức xưa như sống lại – từ tiếng sóng vỗ, tiếng phà cập bến, đến hình ảnh những con người bình dị đã góp phần làm nên lịch sử. Đó không chỉ là sự kiện văn hóa, mà còn là lời tri ân sâu sắc đối với thế hệ cha anh đã hy sinh, cống hiến cho mảnh đất này.
Đứng trước dòng Gianh hôm nay, ta thấy rõ sự đổi thay của quê hương, càng thấm thía giá trị của quá khứ. Bến phà Gianh không còn làm nhiệm vụ đưa đón, nhưng đã trở thành biểu tượng của ký ức, của lòng kiên cường và tinh thần bất khuất.
Người Hạ Trạch hôm nay tự hào khi được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất giàu truyền thống ấy, và càng biết ơn sâu sắc những gì cha ông đã để lại.
Bến phà Gianh – một thời gian khó, một thời hào hùng – sẽ mãi là Bản hùng ca vang vọng trong trái tim mỗi người con quê hương.
Tác giả, cô giáo Lưu Thị Nhung (ảnh Facebook cá nhân)
