Tác giả Lê Quang Quý cùng bà con Cao Lao Hạ tại Hà Nội (Ảnh caolaoha.com)
Vui lòng xem phần 1 tại đây https://caolaoha.com/que-huong-va-noi-nho-phan-1
Vui lòng xem phần 2 tại đây https://caolaoha.com/que-huong-va-noi-nho-phan-2
Và cứ thế, thế hệ này sang thế hệ khác chúng ta ngày một trưởng thành cùng với những người bạn cùng trang lứa, cùng chăn bò, đánh khăng (*); trọi vụ (*) …, đánh trận giả với những cái bụng đói sáng sáng tung tẩy cắp sách đến trường.
Những người bạn cùng trang lứa ấy vì cuộc sống mưu sinh đưa đẩy đã xa nhau mỗi người mỗi ngả nhưng vẫn luôn nhớ về nhau.
TRANG LỨA
Một lứa trời sinh thật rõ hay
Tên không thèm gọi cứ tau mày
Cụng đầu đèn sách hôm khuya sớm
Rỗng bụng lưng bò buổi sớm mai
Vững cánh muôn phương bay vãn lứa
Chồn chân mọi nẻo điểm còn ai?
Chiều tà lại ngóng trông về cội
Nhớ cả trời quê tau với mày.
(*) Trò chơi theo tiếng địa phương
Những người bạn cùng trang lứa ấy một thời đã cùng nhau đi nơm, cất te, tát cá, bắt đam (*) … với bao vui buồn, khó nhọc cùng sẻ chia.
CHUYỆN BẮT ĐAM
Xưa ơi, cái thuở bạn cùng ta
Tan học xách oi (**) khoái rõ là
Đụn cạn khơi khơi sơ đã túm
Hang sâu xọc xọc lựa là ra
Rõ ham nhụi ruộng tinh càng gạch
Dè dặt vạch hang dính mãng xà
Nhiều ít độc chiêu rang lại giã
Xì xà cắc bụp rộn vang nhà.
(*) Cua đồng
(**) Cái giỏ
Hay:
CHUYỆN CẤT TE
Vài tấc vuông vuông tấm vải thưa
Bốn chân cài chặt căng cho vừa
Nhẹ buông vo vắt mồi tay thả
Lũ tép háu ăn dính quả lừa.
Một góc làng Cao Lao Hạ (ảnh Nguyễn Thắng)
XA QUÊ RỒI MỚI THẤY NHỚ QUÊ ƠI!
NHỚ SÔNG QUÊ
Chiều nay bên bến sông quê
Bâng khuâng nhớ về một thuở
Một thời tuổi thơ nông nổi
Một thời để nhớ để thương
Nơi xưa chăn bò đuổi bắt
Sáo điều vẳng tiếng triền đê
Chiều buông gió nồm mát rượi
Lưng trần thảm cỏ quên về
Bến sông chờ con nước xuống
Theo cha nơm cá bên Cồn (*)
Dấu chân bước mòn lối nhỏ
Tháng ngày ta một lớn khôn
Bến xưa xa người yêu dấu
Tuổi xuân hoài bão mộng mơ
Thế thời bút nghiên đành gác
Buồm căng không hẹn bến bờ
Tóc sương tìm về bến cũ
Tháng năm vật đổi sao dời
Dấu xưa tìm trong nỗi nhớ
Khắc tâm mãi chẳng phai mờ.
(*) Cồn Hác, Cồn Soi
Sông quê (ảnh Nguyễn Chung Quý)
Ngày ấy! những ngày cuối đông, trong cái rét và niềm lưu luyến vô bờ. Trên bến sông quê nhà ta tạm biệt những người thân yêu để cầm súng lên đường đánh giặc và không hẹn ngày trở lại.
NHỚ BẾN SÔNG QUÊ NGÀY ẤY
Gác bút lên đường buổi cuối đông
Chuyến đò rời bến xuyến xao lòng
Ráng chiều lơ lửng treo đầu núi
Trên bến tỏ mờ bóng dõi trông
Trận mạc hành quân đông lại đông
Xa quê biền biệt bấy niên ròng
Bến xưa con nước ròng bao vụ
Bấy nỗi nhớ mong cứ chất chồng
Khói súng vừa tan lòng nhủ lòng
Quê nhà đò nhỏ mỏi mòn trông
Ba lô dép lốp ta về vội
Đã thấy thuyền neo…bến đợi mong
Kỷ niệm mùa đông lên đường ngày hôm ấy đã khắc sâu vào nỗi nhớ cho đến mãi sau này.
KỶ NIỆM MỘT MÙA ĐÔNG
Đông đã về có lạnh mảnh trăng khuya
Nắng vẫn vàng hâm nóng trời se sắt
Cúc Họa Mi vẫn vô tư nhảy nhót
Hương Huệ đêm chi ngát để vương lòng
Hoa Cải vàng, vàng rực giữa thinh không
Đâu hề biết có sóng lòng thổn thức
Bến sông xưa đã bao mùa trong đục
Tháng năm trôi lại đông nữa đang về.
Xa quê rồi lại nhớ những tháng ba ngày khó mong qua khỏi những đêm đông dài lạnh cóng.
NHỚ ĐÊM ĐÔNG
Trăng mờ giá buốt dạ chơi vơi
Khuya muộn nhà ai bếp vẫn cời
Khóm chuối sương giăng chờ ngọc đậu
Ngọn tre trãi lụa hứng sao rơi
Rèm thưa chăn mỏng đêm dằng dặc
Bụng rỗng niêu không sáng rã rời
Ngong ngóng đông tàn xuân tới sớm
Cho chồi non chớm nụ hoa cười.
Ruộng lúa ở trong Thiềng (ảnh Lưu Đức Hải)
Và nhớ luôn cả những cánh đồng vàng khi bước vào vụ gặt. Khi chiều hạ buông, hình bóng những gánh lúa nhún nhảy theo nhịp bước hối hả về sân kho hợp tác thật đẹp.
CHIỀU HẠ BUÔNG
Núi lô nhô
che mặt trời vàng vọt
Khóm tre nâng,
trăng vít ngọn cong cong
Hai đầu gánh,
hai bó vàng nhún nhảy
Chân hun đồng,
thoăn thoắt vượt hoàng hôn.
Hay nhớ những đụn rạ mà đám trẻ choai choai cắt phơi sau khi vừa gặt xong.
ĐỤN RẠ
Lúa gặt về trục sân kho
Rạ cắt dàn đụn nắng no khô đều
Đan lợp che nắng mưa chiều
Cất chờ đông giá rãi đều thay chăn
Tích trữ thay củi nấu ăn
Vách đất mái rạ khói lam sớm chiều
Bóng quê một thuở dấu yêu.
Ta cứ nhớ cả những gì thuộc về nơi chốn ấy.
VŨ KHÚC THÁNG BA
Mãn xuân về theo én lượn triền đê
Gió nồm nam sóng lúa đưa xào xạc
Hồn bâng khuâng giữa trời chiều man mác
Ảo ảnh xưa! Dồn dập bỗng ùa về
Sầu đông bừng nhuộm tím cả trời quê
Hương bưởi thoảng len về khắp xóm nhỏ
Giàn bầu treo lửng lơ bông vừa nở
Ong Bướm vờn dạo luống bắp lả lơi
Lúa đến thì Trở dạ trắng mau phơi
Rô no nê chui vào lờ đùa giỡn
Tép tung tăng trên te cùng lũ bạn
Đám học trò nhịn sáng miệng râm ran
Phiên chợ nghèo mới nửa sáng đã tan
Hàng bày bán sản vật nhà mộc mạc
Đậm đủ vị sắc màu mùa giáp hạt
Tay trao tay kèm thêm nghĩa đong đầy
Tiếng sấm rền báo hè gọi gió mây
Mưa tiểu mãn ngọn khoai vươn vừa kịp
Lấp kín dạ lúc chum bồ cạn kiệt
Tựa thần linh biếu liều thuốc tiên trời
Tháng ba về khơi dậy tuổi thơ ơi
Một thuở đạn bom, một thời rong ruổi
Bươn chãi mưu sinh dạn dày trước tuổi
Vững đôi chân vượt đèo dốc nên người.
Trăng trên Vực Sanh (ảnh Lưu Văn Lộc)
Ai một đời xa quê mà lòng không đau đáu nhớ quê với hình bóng “cây đa, giếng nước, sân đình…”
HƯƠNG SẮC QUÊ XA
Sống ở phố ồn ào sống động
Một góc bình yên đâu dễ kiếm cho mình
Sân gác nhỏ khoảng trời vô giá
Cũng thỏa lòng hương sắc với ngàn hoa
Chậu hoa nhỏ! Sắc vườn nhà thuở ấy
Ngắm đa già! Chảnh nhớ mái đình xưa
Vụ lộc vừng mành mành buông thả
Nhớ ao làng bừng sắc mỗi chiều tà
Ai lên phố chẳng nhớ làng da diết
Ta đưa quê lên phố cạnh bên mình
Để lại được trở về ngày xưa ấy
Được đắm chìm trong hương sắc quê xa.
Ngày nay, trong công cuộc “Sắp xếp lại Giang Sơn”, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Xã Hạ Trạch (làng Cao Lao Hạ) lại trở về cùng chung dưới một mái nhà xưa .
Dẫu tên xã có đổi thay, nhưng tên làng Cao Lao Hạ thân thương với những địa danh và “nếp làng” cùng thuần phong Mỹ tục vẫn mãi trường tồn cùng năm tháng trong lòng mỗi người con làng Hạ.
CAO LAO XƯA - TIỀN BỐI KỀ VAI KHAI LÀNG TỔNG THỊNH
BẮC TRẠCH NAY - HẬU SINH SÁT CÁNH DỰNG XÃ THÔN CƯỜNG
Bắc - Thanh – Hạ - Mỹ - Liên giao
Trở về nguồn tổng Cao Lao một thời
Nam Gianh vượng khí muôn đời
Linh Giang, Lệ Đệ đắp bồi nghĩa nhân
Càng ngẫm từ cổ chí tân
Tự hào Tiền Bối khai canh tuệ tường.
Vậy nên, khi đã bóng xế chiều tà, gối mỏi chân chồn ta vẫn cứ luôn mong được trở về tuổi thơ, được ngụp lặn giữa quê nhà Cao Lao Hạ dấu yêu.
SỢI NHỚ
Ta về gom lại quãng đời trôi
Nhen lại hương xưa ngát một thời
Hương cốm tơ vương gieo mộng ủ
Đụn rơm luấn quấn níu tình khơi
Khỏa làn nước biếc hồ lưng núi
Thả cánh diều ngân vút cuối trời
Tóc khét lưng trâu hè vắt vẻo
Lam chiều quyện cả tuổi thơ ơi./.
NGƯỜI KỂ TỰ BẠCH
Một đời binh nghiệp chí xông pha
Qua thuở hàn vi bóng đã tà
Nhờ hưởng lộc trời “dân lộ” bước
Ơn dày hồng phúc đạn bom qua
Mong cho trí mẫn, xuân đeo đuổi
Ước cứ tâm nhàn, viện tránh xa
Con cháu đề huề, song thụ thọ
Trà dư tửu hậu sợ chi già
Gia đình anh Lê Quang Quý ở Hà Nội (Ảnh facebook cá nhân)
