18:04 ICT Thứ tư, 15/08/2018
Cao Lao, Hạ Trạch quê mình, Bốn bề phong cảnh hữu tình nước non

Vì Cao Lao Hạ»Xây dựng Đình Làng

Chữ Hán trên ba bức hoành Đình Làng

Thứ tư - 20/08/2014 13:40
Xin ý kiến cộng đồng về các câu đối sẽ đắp trên các bức hoành Đình làng trong năm 2014

 

Lời Ban biên tập: Ngày 5/5/2011, anh Lê Chiêu Chung có gửi cho Ban biên tập các câu chữ Hán dự kiến khắc trên 3 bức hoành Đình làng với vài lời giải nghĩa cụ thể cho từng câu chữ.  Caolaoha.com đã đăng tải ý kiến của Anh vào ngày 5/5/2011 để xin ý kiến cộng đồng và đã nhận được nhiều ý kiến của nhiều bà con am hiểu về Hán Nôm đóng góp. Tuy nhiên, thời điểm đó hạng mục này của Đình làng còn chưa khởi công nên các góp ý vẫn chưa đi đến hồi kết.
 
Đến nay, trong chương trình xây dựng các hạng mục phụ trợ của Đình làng năm 2014 có hạng mục này vì vậy Ban biên tập xin đăng lại bài này để xin ý kiến của bà con. Mong bà con nhiệt tình hưởng ứng.

 

 

 

Chú giải:

Trên cửa chính vào các công trình xưa thường có bảng tên của công trình đó, vì tấm bảng nằm ngang nên còn gọi là "Hoành" (ngược nghĩa chữ Tung là dọc). Trên nóc đình đã có dòng chữ tên công trình là "Cao Lao Hạ Đình - " rồi nên không cần bảng tên nữa, trên 3 cửa chính treo 3 bức Hoành trang trí chỉ ghi tên làng và những nét tiêu biểu, đặc sắc của làng. Các bức hoành này làm theo dạng "Hoành quyển" (kiểu cuốn thư, khác với "Hoành phi" hình chữ nhật) khảm sành sứ, quấn rồng phượng và hoa văn công phu như các họa tiết của đình, kích thước phù hợp với phần tường trên cửa và treo đổ nghiêng về phía trước. Ở đây chỉ trình bày nội dung các chữ dự kiến thể hiện để mọi người tham khảo, góp ý.

 

- Hoành bên tả "Cửu Khúc Long Khê" là tên của dòng khe bắt nguồn từ Vực Sanh chảy uốn khúc giữa những cánh đồng trước mặt và xung quanh làng, mang nước tưới mát ruộng đồng, tạo ra sản vật "cơm côi, cá đưới" nuôi sống người dân Cao Lao Hạ bao đời nay, còn được xem là con rồng nước (Khe rồng uốn chín khúc).

 

- Hoành bên hữu "Kỳ Sơn Long Châu", Kỳ Sơn là ngọn núi trước mặt làng (2 phần Chóp Cờ và Cù Sơn), làm tiền án của làng, xưa là nơi cung cấp gỗ đá làm nhà, củi đốt và sản vật rừng, dưới chân núi nay có 4 thôn, hai bên ngọn núi có 2 hồ thủy lợi Vực Sanh và Cửa Nghè ít nơi nào có được; Long Châu là hình thế đất làng xưa, nay có 5 thôn, "Hình làng như một chiếc thuyền Long Châu...-Trích Cao Lao hương sử", với lễ hội rước thuyền Long Châu độc đáo, có thể hiểu là rồng lên bờ (Thuyền rồng neo núi cờ).

 

Hai cụm từ nói lên thế phong thủy địa linh của làng, ghép lại có thể hiểu là "Giang Sơn" hoặc "Nước Non". Hai bức đều có chữ Long, một bên rồng nước, một bên rồng cạn cùng chầu tên làng "Cao Lao Hạ" trên bức Hoành giữa./.

Tác giả bài viết: Lê Chiêu Chung

Từ khóa: Lê Chiêu Chung
letiendung_aut- - 08/05/2011 06:42
- de ba con cao lao ha tuong nho den dinh lang tu xua den nay chu HAN la dem lai cho nguoi docbiet do la nhung cau tho tu xuaduoc ong ba ta conh nhan
lvloc- - 13/05/2011 09:00
Theo tôi, nội dung 2 câu Kỳ sơn long châu và Cửu khúc long khê nên nghiên cứu ghép vào một, vì nó chỉ chuyển tải một ý nghĩa là ĐỊA LINH. Ta nên tìm một câu nói về NHÂN KIỆT nữa, như vậy các câu đối sẽ đầy đủ ý nghĩa hơn. BBT phối hợp với anh Chung thử mở cuộc thi tìm câu đối hay cho vấn đề này xem sao. Biết đâu chúng ta lại phát hiện những câu đối hay hơn thì quý vô cùng.
truongluu caolao- - 06/03/2012 16:21
Gửi LCC: Chữ kỳ trong bức "Kỳ Sơn Long Châu" bạn chọn chữ 旗 - chữ này trong tiếng Hán chỉ là lá cờ . Nên chăng dùng chữ 祁 cũng là chữ kì - Tiếng Hán nghĩa là thịnh, lớn.Ngọn núi Kỳ Sơn của làng ta đáng phải dùng chữ đó.Chúc vui khỏe. Thân mến.
truongluu caolao- - 10/03/2012 14:15
Gửi thêm LCC: Xin được nói thêm vì sao không chọn chữ kỳ- 旗 cho bức "Kỳ Sơn Long Châu" mà nên chọn chữ kỳ- 祁 .Vì mấy lý do sau: 1- LCC giải thích chữ Kỳ Sơn là do (2 phần Chóp Cờ và Cù Sơn)gộp lại.Bởi vì chữ sơn cũng là núi nên nếu là Kỳ Sơn người ta chỉ hiểu được là Chóp Cờ thôi. Chóp Cờ là ngọn núi nhỏ và hiện nay bị xâm hại ít nhiều nên nó không có dáng hùng vĩ để làm 1 bức bình phong che chở cho Cao Lao Hạ. Bức bình phong này chí ít là ngọn Lều Cù mà hơn nữa là dãy núi Lệ Đệ nên nếu dùng chữ Kỳ Sơn mà viết chữ Hán thì nên dùng chữ 祁 - nó sẽ chỉ được sự hùng vĩ, chắc chắn , yên ổn của dãy núi Lều Cù, Lệ Đệ kia. 2- Trong bức "Cao Lao Hạ" bạn dùng chữ Lao- 牢 thì cũng cần phải xem lại.Chữ Lao trong bài viết của CG là:"...Cao lao là từ hán: Cao là Cao, Cao không giới hạn tầm cao, Lao là bền vững, không ngại gian lao, vững vàng trong khó khăn gian khổ."Thực sự là chữ Cao Lao ý nghĩa là gì thì cũng chưa rõ ràng về ý nghĩa thật mà tiền nhân muốn gửi gắm? Nếu cho ý nghĩa trong bài viết của CG là đúng thì chữ lao mà bạn dùng có nên chăng. Chữ Lao -牢 là cái chuồng nuôi thú vật (ngưu, trâu- 牛). Thành ngữ có câu vong dương bổ lao 亡 羊 補 牢 (mất dê mới lo sửa lao) cho thấy nghĩa cổ này.Bây giờ thì các chữ lan 欄 ,quyển 圏 … thường được dùng cho chuồng nuôi thú vật thay vì lao. Lao đã mở rộng phạm trù nghĩa để chỉ khám giam, lao tù ... giữ người chứ không còn là thú vật nữa. Các nghĩa khác của lao ít thấy dùng trong tiếng Việt như : - lao là thú vật cúng tế (thái lao 太牢là trâu, dê, lợn so với thiểu lao 少牢 chỉ có lợn và dê) - lo lắng (thái lao dùng cho vua, thiểu lao dùng cho chư hầu) - vững bền (lao cố) - lương thực cung cấp (lao thưởng). Với suy nghĩ như vậy - Nếu phải viết chữ Hán thì nên chọn 1 chữ Lao khác đẹp đẽ hơn chăng? Một vài ý mọn. Thân mến.
Tuấn- - 10/03/2012 18:14
Rất mừng là làng mình lại có thêm một thầy đồ mới nổi nữa rồi, thật là hạnh diện biết mấy! mình thì không biết về chữ hán nhưng qua bài bình của "truongluu caolao" nếu đúng như thế thì thật là tuyệt. eng Chung nên lên tiếng để phân tích đúng sai để đề xuất với BQL mà sửa lại cho đúng với ý của tiền nhân khai sáng. Rất ngưỡng mộ các eng!
1, 2, 3 ... 23, 24, 25  Trang sau
Bạn cần đăng nhập thành viên để sử dụng chức năng này

Những tin cũ hơn

 
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image
  • image